Tema 8.- As Linguas Estranxeiras como fenómeno global.

Ola de novo!

O tema oito foi un dos meus favoritos, xa que aprendemos as principais metodoloxías de ensino-aprendizaxe de linguas estranxeiras, vendo as vantaxes e inconvenientes de cada una delas para aproveitalas para o noso futuro como docentes.

Nesta entrada faremos un breve repaso por cada un destes métodos:

1.    Gramática e Tradución (Método Prusiano): Naceu na Alemaña do século XIX e estivo en Europa ata o ano 1940. O seu principio metodolóxico é que a lingua escrita é mais ‘pura’ que a falada, polo que a oralidade non ten cabida no método. Tamén é coñecido como ‘método tradicional’, xa que é o que se usaba para a aprendizaxe de linguas clásicas coma o grego ou o latín. Nel úsanse de igual maneira a lingua orixe coma a lingua meta, xa que se basea principalmente en traducir e escribir textos en ambas linguas. A gramática apréndese a base de memorización de regras gramaticais e o vocabulario mediante listas bilingües.

2.    Directo e natural (Método Gouin): Naceu en Boston e supuxo unha revolución en comparación co método anterior. Este considera que o ensino da lingua estranxeira sexa o máis parecido posible á adquisición da lingua materna, polo que as clases se presentan nun contexto natural. O profesor ten unha interacción continua cos alumnos e a oralidade está enormemente presente apoiada pola mímica, debuxos e obxectos.

3.    Oral e situacional: comezou no Reino Unido no ano 1920, grazas a H.Palmer e A.S. Hornby, e estivo vxente tres décadas. Poderíamos decir que é unha continuación do método natural, xa que a aprendizaxe comeza ca oralidade. Nas clases que seguen este método, créanse distintas situacións para introducir vocabulario e construcións gramaticais novas dentro dun contexto e só se pasa a parte escrita cando a oralidade está dominada.

4.   Por tarefas: Método co que se pretende que o alumnado faga unha serie de proxectos ou tarefas co fin de chegar a un obxectivo final. O profesor é un guía que controla a clase para que o desenvolvemento da mesma sexa o adecuado, pero os verdadeiros protagonistas son os alumnos e alumnas. Deste xeito, a aprendizaxe e gradual e o alumno ten que comunicarse na lingua meta.

5.    Audiolingüe (Método Fries): Método que aparece a raíz do interese pola ensinanza de linguas estranxeiras nos EEUU. Establece as súas bases na experiencia dos programas do exercito para a ensinanza de idiomas e no enfoque oral ou estrutural creado por Fries. Neste método, as actividades que se realizan soen ser exercicios de memorización baseados en drills. Ademais, o profesor preséntalle un dialogo aos alumnos para que escoiten e despois traten de memorizalos e repetilo. Como podemos apreciar, o profesor ten un papel activo mentres que o alumno é pasivo e responde ante os estímulos do profesor.

6.  Comunicativo: método creado no Reino Unido na década de 1970, coma alternativa aos métodos gramaticais para darlle un enfoque máis real a prendizaxe de idiomas. Para isto, establecía unha serie de contextos previos na que os alumnos se tiñan que desenvolver. O que principalmente se fomenta é a liberdade de expresión por parte do alumnado.

7.    Resposta física total (Método Asher): Método que tivo unha grande acollida nos EEUU na decada dos 70. Considera que a memoria se activa co movemento so alumno, polo que unha ferramenta moi empregada e o xogo ‘Simon says’.

8.    Método do Silencio (Método Gattegno): é un dos métodos máis característicos xa que consiste en fomentar o uso da lingua por parte dos alumnos, que son os que teñen que producir a maior cantidade de enunciados posible sen que o docente fale. Este só se pode comunicar con eles a través de obxectos (normalmente regretas) ou movementos de mans indicando que facer ou dicir.

9.    Suxestopedia (Método Lozanov): O principal obxectivo deste método é a linguaxe cotiá e a eliminación de barreiras psicolóxicas para que non haxa impedimentos na aprendizaxe. Para isto, crease un entorno agradable e cómodo, con plantas e música de fondo, por exemplo, e fanse traducións e dramatizacións. No caso dos erros, o profesor non pode corrixilos no momento, xa que suporía unha barreira psicoloxica para a prendizaxe e romperia a harmonía do ambiente.

Para concluír, gustaríame engadir que, como futura docente, non opino que haxa un método mellor, senón que creo que deberíamos coller o mellor de cada un e adaptalo as nosas necesidades.

Tema 7.- O Ensino-Aprendizaxe de Linguas Estranxeiras en países da nosa contorna – A situación de España nos países da nosa contorna.

Boas lectores e lectoras,

Hoxe comentaremos o tema sete da materia As Linguas Estranxeiras no Contexto Español e Internacional, onde nos proporcionaron información sobre as institucións internacionais dedicadas a recompilación de datos sobre a ensinanza-aprendizaxe de linguas estranxeiras a nivel mundial, coma Eurydice, Eurostat ou o Informe Pisa. Despois, falamos dos sistemas educativos de países coma Finlandia, Xapón, Dinamarca ou Canadá, que están nos postos máis altos dos estudios, en comparación co español que sempre obtén pésimos resultados.

En canto a recollida de datos, destacamos as seguintes institucións:

Eurydice: unha rede que se encarga de analizar e ofrecer información sobre os sistemas e políticas educativas europeas. Está composta por 37 unidades nacionais con base nos 33 países participantes no programa de Aprendizaxe Permanente da Unión Europea. Eurydice está coordinada pola Axencia Executiva, que é a encargada de elaborar unha versión preliminar das publicacións e bases de datos, e ten a sede en Bruselas.

Informes Eurostat: organismo que se encarga de elaborar estudios estatísticos oficiais.

Eurobarómetro: enquisa aos cidadáns da Unión Europea sobre asuntos de interese xeral.

Informe PISA (Programme for International Student Assessment): programa a cargo da OCDE que consiste na realización de probas estandarizadas a estudantes de 15 anos para valorar o seu rendemento. Estes exames lévanse a cabo cada tres anos e céntranse na comprensión lectora, matemáticas e ciencias. Trala popularidade destas probas, cada ano vanse incrementando máis países, chegando a ter 72 en total no ano 2015.

Como comentamos en clase, unha das cousas que máis me sorprendeu dos estudos foi o feito de que España tivera unha posición tan baixa a pesar de que, xunto con Bélxica, somos o único país que introduce a ensinanza de linguas estranxeiras en Educación Infantil. Polo xeral, o resto de países comezan ca ensinanza do idioma estranxeiro aos 12 anos.

Analizando estes datos, tanto en España coma en Bélxica deberíamos ter un nivel bastante superior ao resto, tendo en conta que comezamos a estudalo bastantes anos antes ademais do mito de que os cativos aprenden mellor os idiomas xa que o seu cerebro é coma unha esponxa; crenza que queda totalmente refutada.

O que si queda demostrado é que o importante non é a cantidade de input, senón a calidade do mesmo.

Tamén me pareceu moi curiosa a diferenciación por comunidades en canto os resultados en España, onde puidemos que ver que no norte levamos ata dous cursos de vantaxe con respecto as comunidades máis ao sur.

Para contribuír cun alo de esperanza para o sistema educativo nacional, gustaríame mencionar un par de países con sistemas educativos totalmente opostos e cun éxito tremendo nas enquisas.

Por unha banda atopamos a Finlandia, un dos casos máis sorprendentes, xa que nos anos oitenta obtiña pésimos resultados pero ‘milagrosamente’ goza dos postos máis elevados na actualidade.

O milagre débese en parte grazas a que nos anos 90 cambiou o seu plan de inversión de fondos, polo que os fondos que invertía en defensa pasaron a ir para a educación. Esa inversión vese reflexada nos resultados académicos. O sistema educativo ofrécelles todas as facilidades ao alumnado, ensinanza gratuíta e de calidade, cuns docentes altamente cualificados e ben valorados.

Pola outra banda, atopamos o sistema educativo nipón. Xapón caracterízase por unha esixencia que cualificaría incluso de inhumana para os estudantes, onde o fracaso non está permitido e o traballo duro e esforzo son premiados. Esta idea de alta competitividade e esforzo non só se transmite na escola, senón que tamén se pon en práctica na vida cotiá, onde as persoas buscan a constante aprobación na vida laboral e profesional.

A modo de anécdota, pareceume moi curioso o feito de que o alumnado só teña dez días de vacacións tres veces ao ano e que os dediquen a facer deberes e traballos.

Gustaríame concluír agradecendo que se incluíse este tema, tanto na materia coma no Mestrado, xa que me parece un tema fundamental como futura docente.

Paréceme moi triste que non se faga nada por parte do Goberno para cambiar unha situación que leva anos estancada cos mesmos resultados, xa que eles son os que teñen que dar o primeiro paso para cambie a situación de España nos estudios, mellorando a calidade da educación.

No meu caso, que tiven a sorte de poder estudiar en dous países con sistemas educativos distintos (Suíza e España), síntome frustrada como estudante, vendo que aquí se repiten anos tras anos os mesmos patróns de aprendizaxe de idiomas e se abandonan destrezas fundamentais, como é a oralidade, mentres que alí é totalmente o contrario.

Deberíamos tomar exemplo dos sistemas educativos dos países veciños e facer unha comparación, para mellorar os nosos puntos fortes e implementar as melloras dos países que ano tras ano acadan as mellores posicións.

Tema 6.- Metodoloxía CLIL/AICLE

Boas lectores e lectoras,

Nesta entrada do blog falarei sobre o exposto en clase correspondente ao sexto tema da materia As Linguas Estranxeiras no Contexto Español e Internacional, onde nos centramos na metodoloxía CLIL ou AICLE.

O Método CLIL (Content and Language Integrated Learning), coñecido en español coma AICLE (Aprendizaxe Integrada de Contidos en Lingua Estranxeira) é unha metodoloxía que xorde en Europa no ano 1994 e que consiste en impartir materias doutra área distinta a lingua nunha lingua estranxeira en vez da lingua oficial que lle correspondería.

Esta metodoloxía, que ten como principio fundamental o uso da lingua estranxeira tanto para aprender os contidos da área que lle corresponde coma para mellorar o uso da mesma e conseguir fluidez na lingua estranxeira, foi gañando seguidores moi rapidamente e implantouse en moitos centros a nivel nacional e internacional.

Para levalo a cabo, os docentes dos centros onde se ía empregar o método, tiñan que ter un bo nivel da lingua estranxeira que se ía empregar, polo que tiveron que facer cursos para estar dobremente preparados e, a parte de transmitir contidos correctamente nunha lingua estranxeira, os alumnos tiñan que comprendelos na lingua para saber comunicalos despois.

Despois, tamén estivemos vendo e comentando as cinco dimensións de Marsh, que son as seguintes:

1.    Cultura: constitue coñecemento e comprensión interculturais, así coma desenvolve habilidades comunicativas, ampliar contextos culturais e coñecer países e rexións.

2.   Contorno: prepara para a especificación e integración na Union Europea, axuda a acceder a certificación nacional e mellora o perfil do centro.

3.  Lingua: mellora a competencia global na lingua adicional e afonda no desenvolvemento da consistencia da lingua materna e a lingua adicional que introduce e desenvolve intereses plurilingües.

4.  Contido: fornece oportunidades de estudar contido dende perspectivas diferentes, acceso á terminoloxía propia da materia na lingua adicional e prepara para estudos posteriores ou o mundo laboral.

5.    Aprendizaxe: complementa estratexias de aprendizaxe individuais, diversifica métodos e formas na práctica de aula e aumenta a motivación do alumnado.

Seguindo ca metodoloxía CLIL, tamén comentamos os catro elementos de Coyle, que son:

1.    Contido: a progresión no coñecemento, as destrezas e a comprensión na formación global en relación cos elementos específicos dun currículo determinado.

2.     Comunicación: uso da lingua para aprender mentras que se aprende a lingua.

3.   Cognición: desenvolvemento de destrezas de pensamento que se relaciona coa formación de conceptos, a comprensión e a linguaxe.

4.   Cultura: exposición a perspectivas distintas para a mellora da comprensión dun mesmo e dos que nos rodean.

A verdade é que foi unha clase moi interesante onde puidemos aprender moitas cousas sobre esta metodoloxía que moitos centros teñen en práctica dende hai uns anos e que eu, como defensora do plurilingüísimo apoio (aínda que con matices), pero non me gustaría rematar sen facer unha aclaración, que nos fixo unha compañeira coñecedora do método e que me parece moi interesante.

Paréceme fundamental facer unha diferenciación entre a metodoloxía CLIL e o que moita xente coñece coma CLIL pero en realidade é EMI (English as Medium of Instruction). Como o seu propio nome indica, neste método o inglés é usado coma medio de instrución, pero non é avaliado, coma ocorre co CLIL.

Espero que vos gustase e aprendésedes algo novo! Graciñas.

Tema 5.- As Programacións Didácticas Vixentes na ESO e Bacharelato

Boas amigos,

Hoxe falareivos da nosa sesión correspondente ó quinto tema da materia que seguimos.

Para isto, comezaremos explicando que é unha programación didáctica e que elementos a compoñen, ademais dos distintos tipos de programacións didácticas existen.

Unha programación didáctica é a organización e elaboración de unidades didácticas, que son o instrumento de planificación curricular necesario para desenvolver o proceso de ensino-aprendizaxe do alumnado de maneira coordinada entre o profesorado compoñente do departamento.

As programacións didácticas, que están deseñadas polos departamentos de cada materia, serven para planificar, desenvolver e avaliar cada área da mesma, coa finalidade de facilitar o proceso de aprendizaxe ao alumnado, atendendo as súas necesidades e ritmos de comprensión.

A resolución do 5 de xullo de 2016, ca que tivemos a oportunidade de traballar en clase, é a que dita as instrucións para a implantación no curso académico 2016/17 do currículo establecido do Decreto 86/2015, do 25 de xuño, da educación secundaria obrigatoria e do bacharelato nos centros docentes da Comunidade Autónoma de Galicia.

Todas as programacións didácticas están compostas por elementos. Nesta entrada, seguindo o que vimos en clase, centrarémonos na estrutura das programacións LOMCE na Educación Secundaria Obrigatoria e no Bacharelato, que está composta dos seguintes elementos:

1.    Introdución e contextualización.

2.    Contribución ao desenvolvemento das competencias clave.

3.    Concreción dos obxectivos para o curso.

4.    Concreción para cada estándar da aprendizaxe de

4.1.        Temporalización

4.2.        Grao mínimo de consecución para superar a materia.

4.3.        Procedementos e instrumentos de avaliación.

5.    Concrecións metodolóxicas.

6.    Materiais e recursos didácticos que se vaian utilizar.

7.    Criterios sobre a avaliación, a cualificación e a promoción do alumnado.

8.    Indicadores de logro para avaliar o proceso de ensino e a práctica docente.

9.    Organización das actividades de seguimento, recuperación e avaliación das materias pendentes.

10.  Organización dos procedementos que lle permitan ao alumnado acreditar os coñecementos necesarios en determinadas materias, no caso do bacharelato.

11.  Deseño da avaliación inicial e medidas individuais ou colectivas que se poidan adoptar como consecuencia dos seus resultados.

12.  Medidas de atención a diversidade.

13.  Concreción dos elementos transversais que se traballarán no curso que corresponda.

14.  Actividades complementarias e extra-escolares programadas por cada departamento didáctico.

15.  Mecanismos de revisión, da avaliación e de modificación das programacións didácticas en relación cos resultados académicos e procesos de mellora.

Ademais das programacións didácticas da ESO e Bhacharelato, tamén tivemos a oportunidade de coñecer e comentar outras, como son as vixentes nos cursos de Formación Profesional e as da Escola Oficial de Idiomas (EOI).

Para afondar máis no tema, tamén tivemos exposicións de compañeiros e compañeiras que nos amosaron as programacións didácticas de centros, amosando os erros e inclusive calcos que atopamos nelas. Con isto, gustaríame rematar engadindo que estou completamente de acordo coa importancia das programacións didácticas, pero tamén considero que se pode ser máis flexible en certos aspectos que poden ir xurdindo ao longo do curso, xa que non todos os grupos de alumnos son iguais.

Tema 4.- O Deseño Curricular

Ola de novo!

O cuarto tema da materia As Linguas Estranxeiras no Contexto Español e Internacional ten que ver co deseño curricular, que é un tema fundamental para calquera persoa que se queira dedicar a docencia.

Este tema, que tanto no meu caso coma no dalgún dos meus compañeiros, era o gran descoñecido, xa que non sabíamos cousas tan importantes coma que era un currículo ou o deseño curricular, ou como facer unidades didácticas, serviunos de repaso da materia que leva o mesmo nome e que viramos previamente no módulo común.

Gustaríame comezar expoñendo que me gustou a organización das clases, xa que, pouco a pouco, cando o profesor nos realizaba preguntas ou nos indicaba temas sobre os que traballar, todos os alumnos íamos chegando o coñecemento de conceptos e contidos ao mesmo tempo, ben fora a través de ideas soltas ou porque tíñamos pequenos traballos de investigación que facer e que, a medida que íamos resolvendo, íamos intercambiando opinións cos demais compañeiros.

Os puntos principais deste tema foi o currículo, que é un elemento fundamental para o ensino de calquera materia. O currículo é a regulación dos elementos que determinan os procesos de ensinanza e aprendizaxe en cada unha das ensinanzas. Este componse de seis elementos fundamentais, como son:

1.- Os obxectivos de cada ensinanza: Apartado onde se expoñen os obxectivos que se espera por parte do alumnado para superar a etapa ou curso.

2.- As competencias: As competencias son un punto a resaltar xa que teñen un gran peso no currículo. Hai sete competencias fundamentais, pero o seu peso varía segundo a materia.

3.- Os contidos: Neste apartado recolleranse os contidos que se impartirán durante o curso e sobre os que traballará o alumnado.

4.- Os estándares de aprendizaxe: Refírense aos parámetros da aprendizaxe que se van avaliar.

5.- Os criterios de avaliación: Refírese aos criterios que se van ter en conta á hora de avaliar a un alumno para ver se acadou os obxectivos para pasar a materia.

6.- Metodoloxía didáctica: Os pasos que vai seguir o docente para expoñer os contidos nas clases.

Dentro do currículo, é importante mencionar que hai distintos graos de concreción curricular, que son os distintos niveis/organismos que determinan a composición do currículo. Estes son:

O Estado, que determina os contidos comúns, fixa os horarios lectivos determina os estándares de aprendizaxe avaliables e os criterios de avaliación, entre outros.

O Ministerio, que determina os criterios de avaliación final en relación aos contidos e deseña as probas de avaliación final xunto cos contidos de cada convocatoria.

O Goberno Autonómico, que complementa os contidos, fixa os horarios lectivos máximos e complementa os criterios de avaliación.

Os Centros Educativos, que complementan os contidos, deseñan e implantan os métodos pedagóxicos e didácticos e determinan a carga horaria.

Outro punto interesante que vimos foi o estudo das linguas estranxeiras nas distintas etapas, ESO e Bacharelato segundo a LOMCE, da cal falamos en clase.

Na etapa da ESO, a LOMCE fixa que os obxectivos xerais da materia sexan comprender e saber expresarse nunha ou máis linguas estranxeiras de maneira apropiada. A metodoloxía debe ser activa e participativa, favorecendo o traballo individual e o colectivo e fomentando o desenvolvemento de todas as competencias.

No caso do Bacharelato, o alumnado debe conseguir expresarse con fluidez e correctamente en unha ou máis linguas estranxeiras. Ademais de empregar unha metodoloxía que favoreza o pensamento autónomo e o uso das TIC e a investigación, de forma individual ou colectiva.

En canto a Formación profesional, vimos que, dada a ampla oferta e variedade ca que conta, o estudo das linguas estranxeiras varía segundo o ciclo formativo. Nalgúns ten un papel fundamental, mentres que noutros cursos aprender un idioma estranxeiro non parece ter moita importancia.

Tema 3.- Como usar os libros de texto para a ensinanza de linguas.

Boas lectores,

Hoxe deixareivos os meus comentarios sobre o terceiro tema da materia, que se centrou na preparación da clase por parte do docente.

Ben é sabido que para impartir unha clase, tanto de linguas estranxeiras coma de calquera outra materia, é necesario ter ben preparada a clase para sacar o maior rendemento do alumnado, xa que doutro xeito os estudantes perderíanse, non estarían atentos e perderíase un tempo moi valioso.

Centrándonos na ensinanza da materia de inglés ou doutra lingua estranxeira, o que se pode apreciar, tal e como comentamos en clase pola nosa experiencia persoal, é que os profesores tenden a seguir o libro de texto. Este é o material co que se traballa regularmente. Ademais disto, tamén contamos con un caderno de actividades, ao que recorremos tras haber dado a explicación correspondente, para que os alumnos realicen os exercicios do tema que, na maioría de ocasións, son insuficientes para a aprendizaxe.

Para ver si esta tradición de seguir as clases polo libro de texto afecta ou non negativamente ao alumnado, primeiro, analizamos uns libros de distintas editoriais, vendo os pros e contras de cada un coma se fósemos novos docentes dun centro ao que vimos facer unha substitución e ao que lle dan o libro de texto que se segue na materia. Desta análise sacamos conclusións moi interesantes de posibles e futuras melloras para facilitárlle-la vida ao noso alumnado.

Ademais, nas sucesivas sesións, os compañeiros de clase fixeron estudos e análises sobre libros de texto propios para ver as vantaxes e desvantaxes que ofrecían en canto a organización do libro, contidos, os distintos temas, etc.

Outro punto que tamén comprobamos é no que todos concordamos é o pouco tempo que se lle dedica a competencia oral. Como comentabamos no tema anterior, a fala é unha destreza que non se practica nas aulas, a pesar de que é moi necesaria, e queda patente nos libros, onde pouca importancia se lle da ao speaking.

Isto débese a que nos preparan para a selectividade, onde a proba oral non é necesaria e por tanto se relega a un segundo plano, sumándolle importancia a outras coma a gramática.

Gustaríame rematar recalcando que, como futura docente, gustaríame corrixir este erro e promover e fomentar a importancia da destreza oral no ensino de idiomas, xa que a teoría sen a práctica non é nada. Este é un dos puntos que falla no noso sistema educativo e co que me gustaría contribuír aportando o meu de area para que cambie, xa que eu, como estudante, o tiven que sufrir. Por iso, como docentes, é moi importante seguir aprendendo e innovando, para tentar cambiar o sistema e axudar as futuras xeracións a acadar os seus obxectivos.

O traballo na aula seguido unicamente polo libro de texto é insuficiente. A combinación entre o libro de texto e outras ferramentas (programas, vídeos, aplicacións...) pode ter moitos beneficios para o alumnado. Ademais, o profesor debe marcar uns obxectivos claros e ben definidos e ver que se van conseguindo ao longo do curso, de maneira que tamén sirvan de motivación para que o alumnado teña ganas de alcanzalos.

Tema 2.- O ensino de linguas no presente modelo educativo, nacional e autonómico.

Ola blogueiros e blogueiras,

No apartado anterior, para os que tivésedes un oco para léelo, falamos sobre o Marco Común Europeo de Referencia para as Linguas (MCERL), explicando que era, cales eran os seus obxectivos e prioridades da política lingüística europea e os distintos niveis e categorías.

Neste post, continuando co tema, centrarémonos no ensino de linguas no noso modelo educativo actual, que está rexido pola lei orgánica coñecida como LOMCE, da que comezaremos falando.

A LOMCE, Lei Orgánica 8/2013 do 9 de decembro para a Mellora da Calidade Educativa, é a lei que modifica a Lei Orgánica 2/2006 do 3 de maio; a LOE.

                                  

Esta polémica e controvertida lei foi presentada polo ministro popular de Educación, Cultura e Deporte, José Ignacio Wert, polo que tamén é coñecida como ‘lei Wert’, para conlevar a unha mellora das condicións para que o alumnado alcance un desenvolvemento persoal e profesional nun entorno de igualdade de oportunidades, para igualar o noso sistema educativo ao sistema educativo internacional ou abordar os principais problemas do sistema educativo español. A pesar de que supostamente, supón unha mellora que resolve os problemas da LOE, non contou co apoio dos demais grupos parlamentarios.

Entre os seus puntos máis críticos están as reválidas, as probas finais de ESO e Bacharelato, a materia de relixión, que é de oferta obrigatoria e avaliable e ten o mesmo peso ca outras ou a das linguas cooficiais, onde se reforza a idea de estudar en español, a lingua oficial do Estado, relegando as cooficiais a un segundo plano.

Se leemos o preámbulo da LOMCE, no punto XII, onde se trata o tema da ensinanza e aprendizaxe das linguas estranxeiras, atopamos que a norma fai unha defensa do plurilingüísimo:

“El dominio de una segunda o, incluso, una tercera lengua extranjeras se ha convertido en una prioridad en la educación como consecuencia del proceso de globalización en que vivimos, a la vez que se muestra como una de las principales carencias de nuestro sistema educativo. La Unión Europea fija el fomento del plurilingüismo como un objetivo irrenunciable para la construcción de un proyecto europeo. La Ley apoya decididamente el plurilingüismo, redoblando los esfuerzos para conseguir que los estudiantes se desenvuelvan con fluidez al menos en una primera lengua extranjera, cuyo nivel de comprensión oral y lectora y de expresión oral y escrita resulta decisivo para favorecer la empleabilidad y las ambiciones profesionales, y por ello apuesta decididamente por la incorporación curricular de una segunda lengua extranjera.”

Sen que sirva de precedente, estou completamente de acordo coa norma da LOMCE, xa que ao igual que o fan os demais países da Unión Europea, fomenta o plurilingüísimo, fundamental na sociedade globalizada na que vivimos.

Sen embargo, penso que ese non é o único problema no sistema educativo do noso país. Como todos ben sabemos, a ensinanza de idiomas en España non ten éxito, estando na cola con respecto aos países europeos veciños a pesar de sermos o único país que implanta a materia de inglés dende a educación infantil. O problema fundamental é que a organización está mal estruturada, xa que repite contidos e patróns ao longo dos anos e deixa atrás unha das destrezas fundamentais que mencionamos antes: a competencia da fala.

Polo tanto, a pesar de que a reforma apoie o estudo de unha ou máis linguas estranxeiras, penso que se o ensino-aprendizaxe da mesma non é de calidade, é inútil fomentalo. Ademais do plurilingüísimo, hai que promover o ensino de calidade e non cantidade, xa que como ben sabemos, a ensinanza dun idioma ten coma obxectivo desenvolverse de forma autónoma nesa lingua, e si eliminamos un dos aspectos imprescindibles, coma e a competencia da fala, o ensino-aprendizaxe do idioma falla por completo.

Por outra banda, ademais de analizar o noso sistema educativo, do cal vemos que hai un problema evidente, e facer unha reflexión sobre os resultados tan negativos, tamén debemos ter en conta outros factores, coma a innovación na docencia, os contidos a avaliar ou factores externos coma o contexto persoal, social ou familiar do alumnado, ademais da idade, cultura, orixe e intereses. Non todos os alumnos e alumnas teñen as mesmas capacidades e destrezas, pero tanto nos centros coma nas escolas oficiais se avalían certos contidos xerais que deberíamos adaptar para que realmente o ensino sexa para todos.

Deste xeito, si modernizamos o sistema educativo, os obxectivos perseguidos pola Unión Europea para o ano 2020 supoñen unha mellora para o mesmo en canto o estudo dunha lingua, introducindo unha serie de medidas, estratexias e proxectos que mellorarán a educación aumentando as posibilidades dos nosos estudantes. 

Gracias por ler!

Tema 1.- O Marco Común Europeo de Referencia para as Linguas. Obxectivos, métodos e prioridades da política lingüística europea.

Ola lectores e lectoras,

Ata agora, puidestes ver que dediquen o meu blog a ensinarvos ferramentas, páxinas e aplicacións que fun descubrindo e que me parecen moi interesantes e útiles para o ensino.

A partir de agora as entradas estarán centradas no ensino das Linguas Estranxeiras no Contexto Español e Internacional, unha materia que atoparedes no Mestrado de Formación de Profesorado (Especialidade: Linguas Estranxeiras) da Universidade de Vigo. Deste xeito, as próximas entradas serán temas con explicacións vistas en clase e relacionadas co ensino de Linguas Estranxeiras. Espero que vos gusten e sexan do voso interese. Comezamos!

Como indica o título, neste tema falaremos do Marco Común Europeo de Referencia para as Linguas, coñecido pola abreviatura MCERL en español e CEFR en inglés, que é un estándar europeo que serve para medir o nivel de comprensión e expresión oral e escrita dunha lingua.

Tal e como comentábamos en clase, este estándar europeo é fundamental no contexto económico e social, xa que permite alcanzar a integración europea e o crecemento económico, facilitando a mobilidade e libre circulación entre os países da comunidade.

Para isto, o Marco Común Europeo de Referencia establece unha escala de seis niveis de referencia para a organización da aprendizaxe e a homologación dos distintos títulos acreditativos.

Como podedes ver na imaxe, existen tres bloques fundamentais clásicos: O nivel básico ou de principiante, o intermedio e o avanzado, correspondendo o A1 ao nivel máis baixo e o C2 ao nivel de aprendizaxe máis alto. A seguinte imaxe describe de maneira moi breve e clara que características ten o usuario de cada grupo.

Como comentábamos en clase, os niveis de lingua son o aspecto máis estudado, xa que os libros de texto e as certificacións académicas teñen que adaptarse os obxectivos e competencias, polo que o estudo dos niveis é fundamental.

Ademais dos niveis, o Marco Común Europeo de Referencia tamén delimita as capacidades e destrezas que os alumnos deben ter e controlar en cada un dos niveis. Así atopamos as seguintes categorías: Comprensión auditiva (listening), comprensión lectora (reading), fala (speaking) e escritura (writing).

A imaxe que veredes baixo estas liñas expresa as destrezas que debe ter o usuario de cada nivel en cada categoría, dende o nivel máis básico ao máis avanzado.

Antes de facer as últimas reflexións, considero que é importante mencionar o Portafolio Europeo de Linguas, un proxecto conxunto co MCERL, que se inscribe dentro da política lingüística europea, e que fomenta os mesmos obxectivos que o Marco:

ü  Protexer e desenvolver a herdanza cultural e a diversidade de Europa como fonte de enriquecemento.

ü  Facilita-la mobilidade dos cidadáns, así coma o intercambio de ideas.

ü  Desenvolver un enfoque da ensinanza de linguas baseado en principios comúns.

ü  Promove-lo plurilingüísimo.

Por último, gustaríame rematar expresando que, baixo o meu punto de vista, grazas a proxectos coma o MCERL ou o Portafolio Europeo de Linguas, facilitóuselle, sobre todo aos estudantes, a mobilidade arredor de Europa e o intercambio de ideas e experiencias.

Si desexades algunha información adicional, non dubidedes en consultar o Marco Común Europeo de Referencia paraas Linguas: Aprendizaxe, Ensinanza e Avaliación, onde aparecen todos os puntos claramente explicados. Ademais, tamén vos deixo un enlace á web CambridgeEnglish onde atoparedes un vídeo sobre o CEFR e un PDF con información adicional. Graciñas!